تبلیغات
قرآن کتاب روشنگر

قرآن کتاب روشنگر
 
قالب وبلاگ
نویسندگان

تکیه گاه هاى سست، همچون لانه عنکبوت!

در سوره عنکبوت سرنوشت دردناک و غم انگیز مشرکان مفسد، و مستکبران لجوج، و ظالمان بیدادگر و خودخواه، بیان میشود ، به همین تناسب، در آیات مورد بحث مثال جالب و گویائى براى کسانى که غیر خدا را معبود و ولى خود قرار  مى دهند بیان مى کند، که هر چه درباره این مثال بیندیشیم، نکات بیشترى از آن، عائدمان مى شود.

خداوند در سوره عنکبوت آیه 41می فرماید :(مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّهِ أَوْلِیاءَ کَمَثَلِ الْعَنْکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتاً وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنْکَبُوتِ لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ).
مَثَل کسانى که غیر از خدا را اولیاى خود برگزیدند، مَثَل عنکبوت است که خانه اى براى خود انتخاب کرده; در حالى که سست ترین خانه ها خانه عنکبوت است اگر مى دانستند!

اگر درست دقت کنید: هر حیوان و حشره اى براى خود خانه و لانه اى دارد، اما هیچ یک از این خانه ها، به سستى خانه «عنکبوت» نیست.

اصولاً، خانه باید دیوار و سقف و درى داشته باشد، و صاحب آن را از حوادث حفظ کند، طعمه و غذا و نیازهاى او را در خود نگاه دارد.

بعضى از خانه ها سقف ندارند اما لااقل دیوارى دارند یا اگر دیوار ندارند، سقفى دارند.

اما لانه «عنکبوت» که از تعدادى تارهاى بسیار نازک، ساخته شده، نه دیوارى دارد، نه سقفى، نه حیاطى و نه درى، اینها همه از یک سو.

از سوى دیگر، مصالح آن به قدرى سست و بى دوام است که در برابر هیچ حادثه اى مقاومت نمى کند.

اگر نسیم ملایمى بوزد، تار و پودش را درهم مى ریزد!

اگر چند قطره باران بر آن ببارد، آن را متلاشى مى کند!

کمترین شعله آتشى به آن برسد، نابودش مى سازد.

حتى اگر گرد و غبار بر آن بنشیند پاره پاره مى شود، و از سقف خانه آویزان مى گردد.

 معبودهاى دروغین مشرکین نیز ، نه سودى دارند و نه زیانى، نه مشکلى را حل مى کنند، و نه در روز بیچارگى پناهگاه کسى هستند.

درست است که این خانه براى «عنکبوت» با آن پاهاى بلند و طولانیش هم مرکز استراحت است و هم در و دکان و دامى براى صید حشرات و تحصیل غذا.

ولى، در مقایسه با خانه هاى حیوانات و حشرات دیگر، بى نهایت سست و بى دوام است.

کسانى که، غیر خدا را تکیه گاه خود قرار دهند، تکیه آنها بر تار «عنکبوت» است.

آنها که غیر از خدا را معبود خویش برگزینند، تکیه آنها بر تار «عنکبوت» است، تخت و تاج فرعون ها، اموال بى حساب قارون ها، قصرها و گنج هاى شاهان، همه، مانند تارهاى «عنکبوت» است.

بى دوام، سست، غیر قابل اعتماد و ناپایدار در برابر طوفان حوادث.

تاریخ نیز نشان مى دهد که، به راستى هیچ یک از این امور نمى تواند تکیه گاه انسان گردد.

ولى، آنها که بر ایمان و توکل بر خدا، تکیه مى کنند، تکیه بر سدّ پولادین دارند.

* * *

ذکر این نکته نیز در اینجا ضرورى است: خانه «عنکبوت» و تارهاى او، با این که ضرب المثل در سستى مى باشد، خود از عجائب آفرینش است که دقت در آن انسان را به عظمت آفریدگار آشناتر مى کند.

تارهاى «عنکبوت» از مایع لزجى ساخته مى شود که در حفره هاى بسیار کوچکى همچون سر سوزن، در زیر شکم او قرار دارد، این مایع داراى ترکیب  خاصى است، که هر گاه در مجاورت هوا قرار گیرد سخت و محکم مى شود.

«عنکبوت» آن را به وسیله چنگال مخصوصش از این حفره ها بیرون کشیده، و تارهاى خود را از آن مى سازد.

مى گویند: هر عنکبوت قادر است با همین مایع بسیار مختصر، که در اختیار دارد، در حدود پانصد متر از این تارها بتند!

بعضى نوشته اند: سستى این تارها بر اثر نازکى فوق العاده است، و گرنه از تار فولادینى که به ضخامت آن باشد محکم تر است!.

عجیب این که، این تارها گاهى هر کدام از چهار رشته تشکیل شده و هر رشته اى نیز خود از هزار رشته! تشکیل یافته، که هر کدام از سوراخ بسیار کوچکى که در بدن او است بیرون مى آید، اکنون فکر کنید: هر یک از این تارهاى فرعى چه اندازه ظریف و دقیق و باریک تهیه مى شود.

علاوه بر عجائبى که در مصالح ساختمانى «خانه عنکبوت» به کار رفته، شکل ساختمانى و مهندسى آن نیز، جالب است، اگر به خانه هاى سالم «عنکبوت» دقت کنیم، منظره جالبى همچون یک خورشید، با شعاع هایش، بر روى پایه هاى مخصوصى از همین تارها، مشاهده مى کنیم، البته این خانه، براى «عنکبوت» خانه مناسب و ایده آلى است، ولى، در مجموع سست تر از آن تصور نمى شود، و این چنین است معبودهائى را که غیر از خدا مى پرستند.

با توجه به این که: «عنکبوت» تنها یک نوع نیست، بلکه بعضى از دانشمندان مدعى هستند: تاکنون بیست هزار نوع «عنکبوت» شناخته شده است! و هر کدام ویژگى هائى دارند، عظمت قدرت خدا در آفرینش این موجود کوچک، آشکارتر مى شود.

ضمناً تعبیر به «اولیاء» (جمع ولى) به جاى «اصنام» و بتها، شاید براى اشاره  به این نکته است که: نه فقط معبودهاى ساختگى، که پیشوایان و رهبران غیر الهى، نیز در همین حکمند.

جمله «لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ» (اگر مى دانستند) که در آخر آیه آمده است، مربوط به بتها و معبودهاى دروغین است، نه مربوط به سستى خانه عنکبوت، چرا که سستى آن را همه مى دانند، بنابراین، مفهوم جمله چنین است: اگر آنها از سستى معبودان و پایگاه هائى که غیر از خدا برگزیده اند، با خبر بودند به خوبى مى دانستند: اینها در سستى همانند تار عنکبوتند.


 دشمنان پیامبر(صلى الله علیه وآله) در برابر این مثال ها به او ایراد وارد مى کردند و مى گفتند: چگونه ممکن است خدائى که آفریننده زمین و آسمان است، به «عنکبوت» و مگس و حشرات و مانند اینها مثال بزند؟.

قرآن درآیه 43 در پاسخ آنها مى گوید: «اینها مثال هائى است که ما براى مردم مى زنیم، و جز عالمان آن را درک نمى کنند» (وَ تِلْکَ الأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنّاسِ وَ ما یَعْقِلُها إِلاَّ الْعالِمُونَ).

اهمیت و ظرافت مثال، در بزرگى و کوچکى آن نیست، بلکه در انطباق آن بر مقصود است، گاه کوچک بودن آن بزرگترین نقطه قوت آن است.

فى المثل، هنگامى که سخن از تکیه گاه هاى سست و بى اساس است، باید مثال را از تار عنکبوت انتخاب کرد، که بهتر از هر چیز مى تواند این سستى و ناپایدارى و عدم ثبات را منعکس کند، این عین فصاحت و بلاغت است.

اینجا است که مى گوید: تنها عالمان هستند که ریزه کارى هاى مثال هاى قرآن را درک مى کنند.

در آیه 44  اضافه مى کند: «خداوند آسمانها و زمین را به حق آفریده، و در این نشانه عظیمى است براى افراد با ایمان» (خَلَقَ اللّهُ السَّماواتِ وَ  الأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیَةً لِلْمُؤْمِنِینَ).

باطل و بیهوده در کار او راه ندارد، اگر مثال به عنکبوت و خانه سست و بى بنیادش مى زند، روى حساب است، و اگر موجود کوچکى را براى تمثیل برگزیده براى بیان حق است، و گرنه او آفریننده بزرگترین کهکشان ها و منظومه هاى آسمانى است.(تفسیر نمونه)




طبقه بندی: قرآن و طبیعت،
برچسب ها: قرآن+سوره عنکبوت+عنکبوت +تار عنکبوت +مثال،
[ شنبه 13 مهر 1392 ] [ 10:08 ب.ظ ] [ م ر ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


قران و طبیعت

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

  • مشهد
  • وبلاگ من
  • کارت شارژ همراه اول